کاربردهای ناودانی که باید بدانید! ناودانی یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی در صنعت ساختمان و سازههای صنعتی است که به دلیل شکل ظاهری خاص خود، شبیه به حرف U یا C طراحی و تولید میشود. این پروفیل فولادی با داشتن یک جان و دو بال عمود بر آن، ترکیبی از استحکام و سبکی را ارائه میدهد که آن را برای کاربردهای متنوعی مناسب ساخته است. انتخاب نوع ناودانی مناسب برای هر پروژه نیازمند شناخت دقیق انواع آن از نظر شکل بال، روش تولید و استانداردهای ساخت است.
در این مقاله از کارآهن، به بررسی کاربردهای گسترده ناودانی در صنایع مختلف، از ساختمانسازی گرفته تا ساخت ماشینآلات و پلها میپردازیم و ویژگیهای هر نوع را به تفکیک توضیح میدهیم. برای اطلاع از قیمت روز آهن میتوانید به سایت کارآهن مراجعه کنید یا با کارشناسان مجموعه به شماره ۶۷۱۴۵-۰۲۱ تماس بگیرید.
زمان خواندن: ۷ دقیقه
انواع ناودانی از نظر شکل ظاهری و کاربرد
ناودانیها از نظر شکل ظاهری بال به دو دسته اصلی UPN و UPE تقسیم میشوند که هر کدام ویژگیها و کاربردهای متفاوتی دارند. ناودانی UPN دارای بالهای مخروطی شکل است که شیب داخلی دارند و این طراحی باعث افزایش مقاومت در برابر پیچش میشود. این نوع ناودانی به دلیل استحکام بالا، در پروژههای سنگین صنعتی و سازههای بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد.
در مقابل، ناودانی UPE بالهای صاف و موازی دارد که نصب و اتصال آن را آسانتر کرده و برای کاربردهایی که نیاز به سطح صاف برای اتصالات دارند، گزینه مناسبتری است.
از نظر نوع ساختار، ناودانیها به دو دسته ساده و مشبک تقسیم میشوند. ناودانی ساده از ورق گرم به عنوان ماده اولیه تولید میشود و قابلیت گالوانیزه شدن را دارد. این نوع ناودانی به عنوان یکی از پروفیلهای محبوب در ساخت ماشینآلات صنعتی و همچنین در ساخت پلها و بخشهای مختلف صنعت کاربرد گستردهای از خود نشان میدهد.
ناودانی مشبک نیز مشابه نوع ساده از ورق گرم تولید شده و قابلیت گالوانیزه شدن را داراست؛ اما کاربرد آن متفاوتتر است و بیشتر در ساخت سازههای سبک فولادی مانند قفسههای مستحکم و سازههای با وزن کمتر استفاده میشود.
کاربردهای ناودانی در صنعت ساختمانسازی
شاید بتوان مهمترین و گستردهترین کاربردهای ناودانیها را در صنعت ساختمانسازی دانست. این مقاطع فولادی عمدتا در قسمتهایی از سازه به کار میروند که نیاز به تحمل بار بسیار زیادی ندارند اما حضور آنها برای پایداری و استحکام کلی سازه ضروری است. ناودانیها به عنوان پایه و قاب در بخشهای مختلف ساختمان از جمله ستونها، تیرها و بادبندها مورد استفاده قرار میگیرند. بادبندها از جمله مهمترین بخشهایی هستند که ناودانی در آنها به شکل جفت یا تکی استفاده میشود تا مقاومت سازه در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و باد افزایش یابد.
یکی دیگر از کاربردهای مهم ناودانی در ساختمان، استفاده در ساخت نمای ساختمان است. ناودانیهای آلومینیومی به دلیل سبکی و مقاومت در برابر خوردگی، اساس نماهای مدرن را تشکیل میدهند و قطعات مختلف با توجه به طراحی نهایی روی آنها نصب میشود. این مقاطع فولادی سبک، وظیفه پشتیبانی از اجزای نما را بر عهده دارند و به عنوان پایهای مطمئن برای نصب متریال نهایی به کار میروند. بسته به طراحی و پوشش نما، انتخاب نوع ناودانی تاثیر مستقیم بر استحکام و دوام نمای نهایی خواهد داشت.
نقش ناودانی در ساخت قابها و چهارچوبها
ناودانیها نقش بسیار مهمی در ساخت قابها و چهارچوبهای درب و پنجره ایفا میکنند. این اجزای فلزی، امکان نصب دقیق و ایمن درب یا پنجره را در محل مورد نظر فراهم میسازند و به پایداری کلی سازه کمک مینمایند. با توجه به نیاز به تهویه، دسترسی و نورگیری در فضاهای داخلی، ناودانی بهعنوان بستری مقاوم برای اجرای قابها انتخاب میشود و استحکام لازم را برای تحمل وزن دربهای سنگین و یا پنجرههای بزرگ فراهم میکند.
علاوه بر درب و پنجره، ناودانیها در ساخت قابهای فلزی برای تجهیزات صنعتی، تابلوهای برق و سازههای سبک نیز کاربرد دارند. شکل U یا C این پروفیل امکان قرارگیری آسان تجهیزات درون آن را فراهم کرده و اتصالات را سادهتر میسازد. ناودانی مشبک به ویژه برای ساخت قفسههای مستحکم صنعتی و انبارها بسیار مناسب است؛ زیرا طراحی مشبک آن امکان نصب آسان قفسهها و طبقات را در ارتفاعات مختلف فراهم میکند.
کاربردهای صنعتی ناودانی
صنایع مختلف غیر از ساختمانسازی نیز از ناودانی به عنوان یک عنصر کلیدی در تولیدات خود استفاده میکنند. در ساخت ماشینآلات صنعتی، ناودانی ساده به دلیل استحکام مناسب و قابلیت جوشپذیری عالی، به عنوان شاسی و پایه اصلی ماشینآلات به کار میرود. این کاربرد نیازمند دقت بالا در انتخاب سایز و نوع ناودانی است تا ماشینآلات بتوانند بارهای دینامیکی و استاتیکی را تحمل کنند.
تشکیلات دریایی و اسکلت کامیونها نیز از دیگر حوزههایی هستند که ناودانی در آنها کاربرد گستردهای دارد. در صنایع دریایی، از ناودانیهای گالوانیزه برای ساخت اسکلهها، سکوها و سازههای ساحلی استفاده میشود که مقاومت در برابر خوردگی در آنها حیاتی است. در ساخت اسکلت کامیونها و تریلرها نیز ناودانی به دلیل نسبت استحکام به وزن مناسب، انتخاب اول مهندسان است و شاسی اصلی این خودروهای سنگین را تشکیل میدهد.
کاربردهای ناودانی اروپایی (UNP) در پروژههای سنگین
ناودانی UNP که بر اساس استانداردهای اروپا تولید میشود، به دلیل استحکام و وزن بالایی که نسبت به دیگر ناودانیها دارد، برای پروژههای صنعتی بزرگ و سازههای خاص مناسب است. این نوع ناودانی در بخشهای حیاتی سازه مانند بادبندها، تیرها، ستونها و خرپاها مورد استفاده قرار میگیرد. در بادبندها، ناودانی UNP به صورت جفت یا تکی به کار میرود تا مقاومت سازه در برابر نیروهای جانبی به حداکثر برسد.
در تیرها نیز ناودانی UNP به صورت دوبل یا تکی استفاده میشود و در ستونها به شکل قوطی یا جفت به کار میرود تا تحمل بارهای فشاری را افزایش دهد. برای ساخت خرپاها نیز این ناودانی به شکل جفت مورد استفاده قرار میگیرد. وزن بالای این نوع ناودانی ممکن است قیمت آن را نسبت به انواع دیگر افزایش دهد اما استحکام بالای آن در پروژههای حساس، هزینه اضافی را توجیه میکند. البته در بسیاری از موارد میتوان نبشیها را به جای یکدیگر به کار برد اما این جایگزینی باید با محاسبات دقیق مهندسی همراه باشد.
کلام آخر
ناودانی به عنوان یکی از مقاطع فولادی پرکاربرد، نقش مهمی در صنعت ساختمان و سازههای صنعتی ایفا میکند. شناخت انواع ناودانی از نظر شکل بال (UPN و UPE) و نوع ساختار (ساده و مشبک) برای انتخاب صحیح در پروژههای مختلف ضروری است.
کاربردهای ناودانی از نمای ساختمان و قابهای درب و پنجره گرفته تا ساخت ماشینآلات صنعتی، اسکلت کامیونها و سازههای دریایی گسترده است. ناودانی UNP با استحکام بالا برای پروژههای سنگین و بادبندها مناسب است، در حالی که ناودانیهای سبکتر و مشبک برای سازههای با وزن کمتر و قفسهها استفاده میشوند. توجه به سایز، استاندارد تولید و قیمت ناودانی نیز از عوامل تعیینکننده در انتخاب نهایی هستند.
سوالات متداول
تفاوت اصلی ناودانی UPN و UPE در چیست؟
ناودانی UPN دارای بالهای مخروطی شکل با شیب داخلی است که مقاومت بیشتری در برابر پیچش ایجاد میکند؛ در حالی که ناودانی UPE بالهای صاف و موازی دارد که نصب و اتصال را آسانتر میسازد.
کاربردهای ناودانی مشبک در چه بخشهایی است؟
ناودانی مشبک بیشتر در ساخت سازههای سبک فولادی مانند قفسههای مستحکم صنعتی، انبارها و سازههایی که نیاز به کاهش وزن دارند، مورد استفاده قرار میگیرد.
آیا میتوان از ناودانی در ساخت نمای ساختمان استفاده کرد؟
بله، ناودانیهای آلومینیومی به عنوان پایه و زیرسازی نماهای مدرن استفاده میشوند. این ناودانیها سبک هستند و قطعات مختلف نما روی آنها نصب میشود.
ناودانی UNP بیشتر در کجا کاربرد دارد؟
ناودانی UNP به دلیل استحکام بالا در پروژههای صنعتی بزرگ، بادبندها، تیر و ستونها و خرپاها استفاده میشود. این نوع ناودانی معمولا در بخشهای حیاتی سازه به کار میرود.
آیا ناودانی قابلیت گالوانیزه شدن دارد؟
بله، ناودانیهای ساده و مشبک قابلیت گالوانیزه شدن را دارند و این فرآیند مقاومت آنها را در برابر خوردگی به شدت افزایش میدهد؛ به ویژه برای کاربردهای خارجی و دریایی.
در ساخت اسکلت کامیون از چه نوع ناودانی استفاده میشود؟
در ساخت اسکلت کامیونها و تریلرها به طور معمول از ناودانی ساده با استحکام بالا استفاده میشود که نسبت استحکام به وزن مناسبی داشته باشد.