هوابرش چیست؟در صنعت فلزات، برشکاری دقیق و اقتصادی نقش حیاتی در تولید قطعات فولادی و فلزی دارد. یکی از روشهای قدیمی، پرکاربرد و در عین حال مقرونبهصرفه برای برش انواع مقاطع فلزی، هوابرش یا برش با شعله اکسیاستیلن است. این روش با استفاده از گرما و واکنش اکسیداسیون، امکان برش قطعات فولادی، ورقها، نبشی و ناودانیها را فراهم میکند.
در این مقاله به بررسی فرآیند هوابرش، مزایا، محدودیتها، کاربردها و نکات ایمنی آن میپردازیم. برای اطلاع از قیمت روز آهن میتوانید به سایت کارآهن مراجعه کنید یا با کارشناسان مجموعه به شماره ۶۷۱۴۵-۰۲۱ تماس بگیرید.
زمان خواندن: ۴ دقیقه
فرآیند هوابرش یا برش با شعله چیست؟
هوابرش یک تکنیک برش حرارتی فلزات است که در آن از ترکیب گاز اکسیژن و گاز سوختنی مانند استیلن استفاده میشود. این فرآیند توسط مهندسان فرانسوی در سال ۱۹۰۳ توسعه یافت و به دلیل سادگی و هزینه پایین، همچنان پرکاربرد است.
مراحل کلی هوابرش عبارتند از:
- شعله جوشکاری ایجاد میشود (با ترکیب اکسیژن و استیلن)
- شعله فلز را ذوب میکند
- اکسیژن اضافی فلز ذوب شده را اکسید میکند و برش انجام میشود
- این روش به دلیل دمای بالای شعله (حدود ۳۵۰۰ درجه سانتیگراد)، امکان برش مقاطع ضخیم فلزی را فراهم میکند.
- همچنین، هوابرش گاهی با نام هواگاز نیز شناخته میشود.
تجهیزات مورد استفاده در هوابرش
دستگاه هوابرش شامل اجزای زیر است:
- کپسولهای گاز (اکسیژن و استیلن)
- مشعل برش
- شیر یک طرفه و شلنگهای گاز
- رگولاتور فشار
- نازل خروجی شعله
این تجهیزات ساده و ارزان و به راحتی قابل حمل هستند؛ بنابراین هزینه برشکاری کاهش مییابد و امکان استفاده در کارگاهها و پروژههای ساختمانی فراهم میشود.
پارامترهای موثر بر کیفیت برش
کیفیت برش به عوامل مختلفی بستگی دارد که شامل موارد زیر است:
- جنس فلز: نوع فولاد یا آلیاژ بر کیفیت لبههای برش تاثیر دارد
- ضخامت فلز: هوابرش برای فلزات با ضخامت ۱۰ تا ۲۰۰۰ میلیمتر مناسب است
- سرعت برش و زمان عملیات
- یکنواختی سطح برش و میزان اعوجاج
- تجهیزات و تنظیمات دستگاه
- کیفیت برش با استانداردهای صنعتی و تجربه کارگران قابل ارزیابی است.
مزایای هوابرش نسبت به برش مکانیکی
- سرعت بالاتر در برش قطعات ضخیم و پیچیده
- هزینه پایین تجهیزات و نگهداری
- قابلیت حمل و استفاده در کارگاههای کوچک و بزرگ
- امکان برش همزمان چند قطعه مشابه
- سهولت برش مقاطع سنگین مانند نبشی و ناودانی
محدودیتهای روش هوابرش
با وجود مزایا، این روش دارای محدودیتهایی نیز دارد که عبارتند از:
- دقت کمتر نسبت به ابزارهای مکانیکی
- ایجاد تغییرات متالورژیکی در ناحیه نزدیک برش
- ایجاد ناهمواری و آخال در سطح برش که نیاز به سنگکاری یا پرداخت دارد
- سرعت کمتر نسبت به برخی روشهای مدرن مانند برش پلاسما یا لیزر
- نیاز به رعایت کامل نکات ایمنی به دلیل قابل اشتعال بودن گازها
جدول عمق ناحیه متاثر از حرارت در فولادهای مختلف
| ضخامت فلز (میلیمتر) | فولاد کم کربن | فولاد پرکربن |
| <13 | ۰.۸ | ۰.۸ |
| ۱۳ | ۰.۸ | ۰.۸ تا ۱.۶ |
| ۱۵۲ | ۳.۲ | ۳.۲ تا ۶.۴ |
کاربردهای هوابرش در صنایع مختلف
هوابرش در صنایع مختلف برای برش و آمادهسازی قطعات فلزی استفاده میشود:
- صنعت فولاد و ساخت مقاطع فلزی
- ساخت و تعمیر لولهها و تاسیسات
- صنایع خودروسازی و تولید تجهیزات سنگین
- پروژههای ساختمانی و سازههای فلزی
- تعمیر و نگهداری تجهیزات صنعتی
نکات ایمنی در هنگام استفاده از هوابرش
به دلیل دمای بالای شعله و قابلیت اشتعال گازها، رعایت نکات ایمنی ضروری است:
- پوشیدن لباس محافظ کامل و دستکش مقاوم
- استفاده از عینک و ماسک محافظ برای جلوگیری از پاشش ذرات داغ
- کنترل دقیق فشار گازها و وضعیت مشعل
- اطمینان از تهویه مناسب در محیط کار
کلام آخر
هوابرش یکی از روشهای اقتصادی و کاربردی برش فلزات است که با وجود محدودیتهایی مانند دقت متوسط و تاثیر حرارت، هنوز جایگاه ویژهای در صنعت دارد. این روش برای برش مقاطع ضخیم، نبشی و ناودانی مناسب است و با تجهیزات ساده و قابل حمل، سرعت و هزینه مناسب را ارائه میدهد. رعایت کامل نکات ایمنی، کلید بهرهبرداری موفق و ایمن از این تکنیک است.
سوالات متداول
هوابرش چیست؟
هوابرش یا برش با شعله اکسیاستیلن، فرآیندی حرارتی برای برش فلزات با استفاده از ترکیب اکسیژن و گاز استیلن است.
مزایای هوابرش نسبت به برش مکانیکی چیست؟
سرعت بالاتر، هزینه پایینتر تجهیزات، امکان حمل آسان و قابلیت برش قطعات ضخیم و بزرگ.
محدودیتهای هوابرش کداماند؟
دقت کمتر، ایجاد تغییرات حرارتی در فلز، سرعت پایینتر نسبت به برش پلاسما و لیزر، نیاز به رعایت ایمنی کامل.
چه فلزاتی با هوابرش قابل برش هستند؟
فولاد کم و پرکربن، فولاد ضدزنگ، ورق سیاه، فولاد گالوانیزه و مقاطع سنگین مانند نبشی و ناودانی.
چه نکات ایمنی باید رعایت شود؟
پوشیدن لباس محافظ کامل، دستکش، عینک، کنترل فشار گاز و تهویه مناسب محیط کار.