گندله آهن چیست؟ در صنعت فولاد، استفاده از مواد اولیه با کیفیت و یکنواخت اهمیت زیادی دارد. گندله آهن یکی از این مواد کلیدی است که از پودر سنگ آهن تولید میشود و به دلیل شکل کروی، تخلخل مناسب و استحکام بالا، جایگاه ویژهای در تولید فولاد پیدا کرده است.
در این مقاله از کارآهن، به بررسی گندله آهن، مشخصات فیزیکی و شیمیایی، کاربردها و فرآیند تولید آن میپردازیم. برای اطلاع از قیمت روز آهن میتوانید به سایت کارآهن مراجعه کنید یا با کارشناسان مجموعه به شماره ۶۷۱۴۵-۰۲۱ تماس بگیرید.
زمان خواندن: ۶ دقیقه
گندله آهن چیست؟
گندله آهن ماده اولیهای کروی شکل برای تولید فولاد است که از ترکیب کنسانتره سنگ آهن با مواد افزودنی مانند بنتونیت یا آهک تولید میشود. این گلولهها به طور معمول به دو شکل خام و پخته در صنایع فولاد استفاده میشوند.
استفاده از گندله به جای نرمه سنگ آهن به دلیل ویژگیهای زیر اهمیت دارد:
- دانهبندی بزرگتر و یکنواخت
- مقاومت بیشتر در برابر فشار و حرارت
- سهولت استفاده در کورههای بلند و روشهای احیای مستقیم
همچنین گندلهها در فرآیند احیای مستقیم به گندلههایی با عیار بالا و ناخالصی کم نیاز دارند. تخلخل، سطح تماس و واکنشپذیری گندلهها از عوامل مهم کیفیت محصول نهایی هستند.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی گندله آهن
مواد افزودنی در گندله علاوه بر چسباندن ذرات، ویژگیهای زیر را به آن میدهند:
۱- افزایش تخلخل
تخلخل گندله بین ۲۵ تا ۳۰ درصد است و باعث افزایش سطح تماس و احیاپذیری آهن میشود.
۲- کاهش چگالی
با افزایش تخلخل، چگالی گندله کاهش مییابد، که حمل و نقل و فرآیندهای ذوب را تسهیل میکند.
۳- ایجاد سرباره
سرباره تولید شده در فرآیند گندلهسازی، پس از سرد شدن کاربردهای صنعتی مانند مصالح راهسازی، مواد نسوز و بتن دارد.
۴- افزایش استحکام
مواد افزودنی مانند بنتونیت باعث افزایش مقاومت گندله در برابر فشار و تنشهای حرارتی میشوند.
انواع گندله آهن
گندلهها بر اساس اندازه و کاربرد دستهبندی میشوند:
- گندله بزرگ: قطر ۲۰ تا ۳۰ میلیمتر، کاربرد در سیمان و فولاد
- گندله عادی: قطر ۱۰ تا ۱۵ میلیمتر، استفاده در کورههای بلند و احیای مستقیم
- گندله ریز: قطر ۳ تا ۸ میلیمتر، مناسب برای ساخت کلوخه
- گندله اسفنجی: سایزهای مختلف، کاربرد در صنایع فلزی و ریختهگری
نرمه گندله چیست؟
نرمه گندله دانههایی با قطر حداکثر ۶ سانتیمتر است و اغلب به رنگ قهوهای دیده میشود. این محصول در تولید انواع مقاطع فولادی کاربرد دارد و میتوان آن را آسیاب و مجددا تحت فرآیند گندلهسازی قرار داد.
کاربردهای گندله آهن
گندله آهن به دلیل عیار بالا، تخلخل مناسب و استحکام در صنایع مختلف کاربرد دارد که عبارتند از:
- تولید مقاطع فولادی
- صنایع خودروسازی و ساخت قطعات فلزی
- تولید لوازم خانگی مانند یخچال و ماشین لباسشویی
- ساخت دوچرخه و تجهیزات سبک
تفاوت گندله، کلوخه و آهن اسفنجی
| ویژگی | گندله | کلوخه | آهن اسفنجی |
| مواد اولیه | کنسانتره سنگ آهن و بنتونیت | نرمه آهن، کمکذوبها و ضایعات | گندله یا آهن خام |
| شکل | کروی | نامنظم | اسفنجی |
| عیار آهن | ۶۷ درصد | ۶۰ تا ۶۵ درصد | ۸۴ درصد |
| قابلیت نگهداری | راحت | متوسط | حساس به خود اشتعالی |
| تفاوت اصلی: گندله از مواد بازیافتی استفاده نمیکند و اندازه و استحکام بالایی دارد؛ در حالی که کلوخه و آهن اسفنجی با فرآوریهای متفاوت تولید میشوند. | |||
فرایند تولید گندله آهن
فرآیند تولید گندله شامل مراحل زیر است:
- آمادهسازی مواد خام: تهیه کنسانتره سنگ آهن و افزودنیها
- تشکیل گندله خام: ترکیب مواد و شکلدهی به صورت توپهای کروی
- پخت گندله: استفاده از روشهایی مانند لورگی یا آلیس چارلمرز برای سخت کردن گندله
- خنکسازی و آمادهسازی نهایی برای حمل و استفاده در فولادسازی
- در ایران به طور معمول از روش لورگی استفاده میشود که شامل دمش هوا، پیشگرمایش و پخت گندلهها است.
عوامل موثر بر قیمت گندله آهن
قیمت گندله تحت تاثیر عوامل زیر قرار دارد:
- اندازه و قطر گندله: گندلههای بزرگتر هزینه بیشتری دارند
- استحکام و مقاومت مکانیکی: مقاومت در برابر فشار، ضربه و فرسایش
- قیمت مواد اولیه و نرخ دلار: نوسانات بازار مواد معدنی و ارز
کلام آخر
گندله سنگ آهن یکی از مواد اولیه حیاتی صنعت فولاد است که با ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی مطلوب، سهولت حمل و نقل و قابلیت استفاده در انواع کورهها، جایگزین مناسبی برای نرمه سنگ آهن محسوب میشود. شناخت انواع گندله، تفاوت آن با کلوخه و آهن اسفنجی و آگاهی از فرآیند تولید، به تصمیمگیری بهتر در صنایع فولاد کمک میکند.
سوالات متداول
گندله آهن چیست و چرا استفاده میشود؟
گندله آهن یک ماده اولیه کروی شکل است که از کنسانتره سنگ آهن و مواد افزودنی تولید میشود و به دلیل اندازه، تخلخل و استحکام، جایگاه ویژهای در تولید فولاد دارد.
تفاوت گندله با کلوخه چیست؟
گندله از مواد بازیافتی استفاده نمیکند، شکل کروی و اندازه یکنواخت دارد و استحکام بیشتری نسبت به کلوخه دارد.
انواع گندله آهن کداماند؟
گندله بزرگ، گندله عادی، گندله ریز و گندله اسفنجی، هر کدام با قطر و کاربرد متفاوت تولید میشوند.
فرایند تولید گندله چگونه است؟
مواد خام آماده شده، ترکیب و شکلدهی میشوند، سپس با روشهای پخت مانند لورگی سخت میشوند و بعد از خنکسازی آماده استفاده میگردند.
قیمت گندله آهن چه عواملی دارد؟
قطر، استحکام، خواص فیزیکی، مواد اولیه و نرخ ارز از مهمترین عوامل موثر بر قیمت گندله هستند.