ناودانی سبک و سنگین چه تفاوتهایی دارند؟ در صنعت ساختمانسازی انواع مختلفی از پروفیلهای فلزی استفاده میشود؛ تا جایی که میتوان بیشترین کاربرد انواع مقاطع فلزی را در صنعت ساخت و ساز دانست. از جمله پروفیلهای نام آشنا و پرکاربرد صنعت ساختمانسازی، ناودانی است.
هر چند انواع مخصوصی از این محصول تولید میشود که کاربردهای دیگری نیز در صنایع مختلف دارد. ناودانی آلومینیومی، ناودانی گالوانیزه و ناودانی استنلس استیل سه نوع معروف ناودانی هستند که با توجه به محل استفاده کاربردهای مختلفی دارند. ساختمان این نوع پروفیل فلزی که در گروه پروفیلهای باز قرار میگیرد، متشکل از یک جان و دو بال است که اتصال آنها به یکدیگر به شکل حرف U یا C انگلیسی است. این شکل ظاهری، ناودانیها را به ساختاری برتر برای استفاده در پروژههای ساختمانی تبدیل کرده است.
از طرفی در صنایع به خصوص صنعت ساختمانسازی برای استفاده از ناودانی تقسیمبندی بر اساس وزن انجام شده که دو نوع ناودانی سبک و سنگین را تعریف میکند. در این مقاله به بررسی انواع پرکاربرد ناودانی سبک و سنگین و تفاوت آنها با یکدیگر میپردازیم. برای اطلاع از قیمت روز آهن میتوانید به سایت کارآهن مراجعه کنید یا با کارشناسان مجموعه به شماره ۶۷۱۴۵-۰۲۱ تماس بگیرید.
زمان خواندن: ۸ دقیقه
انواع ناودانی سبک و سنگین
ناودانیها را بر اساس جنس، روش تولید، کاربرد و محل استفاده، شکل ظاهری و یا وزن آنها تقسیمبندی کرد. همانطور که مشخص است، قیمت ناودانی به نوع، جنس و وزن آن وابسته است. این ناودانی به شکل شاخهای و بعضی اوقات به صورت برشخورده در قطعات کوچک (گل میخ) عرضه میشود. کاربرد ناودانی بر اساس نوع آن متفاوت است.
یکی از مهمترین تقسیمبندیهای ناودانی از نظر وزن انجام میشود که شامل دو دسته ناودانی سبک و سنگین است. شایان ذکر است که سبک یا سنگین بودن ناودانی بر اساس محدوده وزنی تعریف شده در جدول اشتال، تعیین میشود.
در ادامه به بررسی هر یک از انواع ناودانی سبک و سنگین میپردازیم تا با شناخت ویژگیها، انواع و کاربردهای هر یک از آنها بتوان انتخاب دقیق و صحیحی برای کاربرد مورد نظر داشته باشیم.
روشهای تولید ناودانی سبک و سنگین
فرایند تولید ناودانی به سه دسته زیر تقسیمبندی میشود:
| روش تولید | توضیحات |
| پرسی | روش قدیمی تولید که ورق فولادی دوبار خم شده و ناودانی ایجاد میکرد |
| فابریک | روش مدرن و رایج امروزی برای تولید ناودانی |
| نورد گرم و سرد | فرایند تولید با استفاده از حرارت بالا یا بدون حرارت |
تقسیمبندی دیگر این محصولات بر اساس شکل ظاهری آنها بوده و دارای دو دسته ناودانی ساده و مشبک است. از ناودانی ساده به صورت عمومی در ساخت پلهای باربر و صنایع ماشینسازی استفاده میشود. در حالی که ناودانی مشبک در ساخت قفسههای فولادی و ساخت ساختمانهای فولادی سبک کاربرد دارد.
ناودانی مشبک خود از نظر شکل ظاهری بالها دارای دو نوع UPE و UPN است. ناودانی اروپایی یا UNP نیز نوع دیگری از ناودانی محسوب میشود که نسبت به دیگر انواع ناودانی وزن و ضخامت بالاتری داشته و در ساخت پروژههای بزرگ و صنعتی کاربرد دارد.
ناودانی سبک چیست؟
جدول اشتال که توسط یک استاندارد آلمانی تنظیم شده است، ابزار دقیقی است که مهندسان ساختمان و طراحان از آن برای محصولات فولادی موجود در سازه استفاده میکنند. کمک گرفتن از این جدول دقت انجام محاسبات را بالا برده و همچنین سرعت انجام آن را افزایش میدهد. در این جدول اطلاعات ضروری مانند ابعاد سایزهای مختلف، اطلاعات مربوط به مساحت سطح مقطع، شعاعهای انحنا و سایز جزئیات آن همراه با وزن هر متر محصول، ارائه میشود.
انواعی از ناودانی که وزن آنها از وزن تعریف شده در جدول اشتال کمتر باشد، ناودانی سبک به شمار میرود. در ایران اغلب کارخانههای تولیدکننده، ناودانی را به شکل سبک تولید و عرضه میکنند. اما عمده این محصولات توسط کارخانههای روس تولید میشود.
کاربردهای ناودانی سبک عبارتند از:
- ساخت چارچوب
- پایه ماشینآلات
- صنایع دریایی
- اسکلت ماشینآلات سنگین
- ترمیم بناهای معماری
- ساختمانسازی
ناودانی سنگین چیست؟
ناودانی سنگین یا صنعتی از نظر وزن و ابعاد تعریف شده، کاملاً با جدول اشتال برابر است. در واقع این محصول را بر اساس اندازههای ثبت شده در جدول محاسباتی اشتال تولید میکنند. نوع سنگین در برخی از کارخانههای تولیدی ایران و برخی از تولیدکنندگان اروپایی طبق استاندارد UNP تولید میشود و شامل دو نوع ناودانی اروپایی و ناودانی هم وزن اروپایی میشود.
نمره ناودانی موجود در بازار میتواند نشاندهنده استاندارد تولیدی آن باشد. برای مثال ناودانی با نمره ۴۰ تا ۴۰۰ تحت استاندارد DIN-1026 و ناودانی با نمره ۸۰ تا ۱۸۰ مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی تولید شده است.
کاربردهای ناودانی سنگین:
- ساخت بادبند
- تیر
- خرپا
- ستون
تفاوت ناودانی سبک و سنگین
همانطور که ذکر شد، تفاوت عمده این دو محصول که تقسیمبندی آن را ایجاد کرده است، در وزن آنها است. در ادامه دیگر تفاوتهای این دو نوع محصول آورده میشود:
| ویژگی | ناودانی سبک | ناودانی سنگین |
| استاندارد تولید | روسی GOST 8240 | اروپایی DIN EN 1026-1 |
| الگوی اشتال | متفاوت | متفاوت |
| ابعاد | کوچکتر و باریکتر | بزرگتر و پهنتر |
| کاربرد | سازههای سبک و غیرباربر | سازههای سنگین و باربر |
| کارخانه تولیدی | متفاوت | متفاوت |
| قیمت | پایینتر | بالاتر |
تفاوت وزنی بین ناودانیهای سبک و سنگین تنها به یک عامل محدود نمیشود بلکه ترکیبی از مولفههایی مانند ابعاد فیزیکی، روش ساخت و نوع استفاده در پروژههای مختلف، وزن نهایی آنها را تعیین میکند.
۱- ابعاد و ضخامت
یکی از شاخصترین وجوه تمایز این دو نوع ناودانی، ابعاد و ضخامت آنها است. ناودانیهای سبک با بالها و جان باریکتری طراحی میشوند که همین موضوع موجب کاهش محسوس وزن در هر متر طول میشود. در مقابل، ناودانیهای سنگین با جان ضخیم و بالهای پهنتر، وزنی به مراتب بیشتر دارند و برای کاربردهای مرتبط با مقاومت، طراحی شدهاند.
۲- شیوه تولید
برخی از ناودانیهای سبک، به ویژه آنهایی که در مصارف غیرسازهای استفاده میشوند، ممکن است از طریق پرسکاری تولید شوند؛ روشی که به کاهش مواد اولیه و درنتیجه کاهش وزن کمک میکند. اما در مورد ناودانیهای سنگین، غالباً شاهد استفاده از فرایند نورد گرم هستیم؛ فرایندی که علاوه بر افزایش چگالی ساختار، منجر به تولید پروفیلی با مقاومت بالا و وزن بیشتر میشود.
۳- کاربردهای متضاد
مهندسان با توجه به بار وارد بر سازه و حساسیت محل استفاده، انتخاب خود را از بین مدلهای سبک یا سنگین انجام میدهند. به طور نمونه، در ساخت دیوارهای غیرباربر، قفسهبندی یا نمای خشک، وزن پایین و قابلیت نصب سریع ناودانی سبک یک مزیت محسوب میشود. اما اگر موضوع تحمل بارهای سنگین یا ساخت اسکلتهای مقاوم مطرح باشد، ناودانی سنگین با ساختار تقویت شده به میدان میآید.
۴- استانداردهای وزنی
ملاک قضاوت برای وزن ناودانی، لزوما به تجربه و چشم مهندس محدود نمیشود. استانداردهایی نظیر DIN آلمان، ASTM آمریکا و ISIRI ایران، معیارهای دقیقی برای ابعاد و وزن ارائه دادهاند. این استانداردها، بسته به شرایط اقلیمی، نوع پروژه و الزامات ایمنی، انتخاب و اجرا میشوند.
برندهای تولیدکننده ناودانی
توجه به برند تولیدکننده در انتخاب هر محصولی از نکات ضروری به شمار میرود. با توجه به برند تولیدی میتوان اطلاعات کاملی درباره فرایند تولید، استاندارد به کار رفته در تولید آن به دست آورد. کیفیت، طول عمر و قیمت ناودانی به برند تولیدکننده آن وابستگی زیادی دارد.
مهمترین تولیدکنندگان ناودانی فولادی سبک و سنگین عبارتند از:
- فولاد ناب تبریز؛ مجهز به خط نورد گرم، از برندهای معروف تولیدکننده ناودانی
- شرکت فایکو؛ تولید ناودانی، میلگرد، تیرآهن و نبشی
- گروه فولاد البرز غرب ابهر؛ تولید ناودانی فولادی سنگین در بخش نورد گرم
- صنایع فولاد توس
- شرکت فولاد کوهپایه
- صنایع فولاد مگا استیل
- ذوب آهن اصفهان
کاربردهای ناودانی
ناودانیها را بر اساس طول بال و ضخامت بال میتوان به انواع مختلفی تقسیمبندی کرد اما در همه انواع آن، زوایای داخلی مقطع پروفیل ناودانی انحنای گرد دارند.
کاربردهای ناودانی عبارتند از:
- ساختمانسازی بهعنوان پایه و قاب در ستون، تیر و خرپا
- ساخت نمای آلومینیومی ساختمانها
- ترمیم بناهای آسیب دیده
- صنایع دریایی
- ساخت ماشینآلات و دستگاههای سنگین
کلام آخر
ناودانی سبک و سنگین هر کدام ویژگیها، ابعاد، مشخصات، وزن، فرایند تولید و در نتیجه کاربردهای متفاوتی دارند. بنابراین برای انتخاب ناودانی بهتر است ابتدا با توجه به کاربرد مورد انتظار اقدام به انتخاب کنیم. اکنون با شناخت هر کدام از ناودانیهای سبک و سنگین میتوانیم انتخاب دقیقتری داشته و در نتیجه به طول عمر بنا یا سازه کمک کنیم.
سوالات متداول
تفاوت اصلی ناودانی سبک و سنگین چیست؟
تفاوت اصلی در وزن، ابعاد، ضخامت و استاندارد تولید است. ناودانی سبک وزن کمتری دارد و برای سازههای غیرباربر مناسب است؛ در حالی که ناودانی سنگین وزن بیشتر و استحکام بالاتری برای پروژههای سنگین دارد.
جدول اشتال چه نقشی در تشخیص ناودانی سبک و سنگین دارد؟
جدول اشتال استاندارد وزنی هر سایز ناودانی را مشخص میکند. اگر وزن محصول از وزن تعریف شده در جدول کمتر باشد، ناودانی سبک و اگر برابر باشد، ناودانی سنگین محسوب میشود.
ناودانی سبک و سنگین با چه استانداردی تولید میشود؟
ناودانی سبک با استاندارد روسی GOST 8240 تولید میشود. از طرفی، ناودانی سنگین تحت استاندارد اروپایی DIN EN 1026-1 به تولید میرسد.
کدام برندهای ایرانی ناودانی تولید میکنند؟
فولاد ناب تبریز، شرکت فایکو، گروه فولاد البرز غرب ابهر، صنایع فولاد توس، شرکت فولاد کوهپایه، صنایع فولاد مگا استیل و ذوب آهن اصفهان از مهمترین تولیدکنندگان هستند.